Cukrzycowe Bingo: Jak reagować na „dobre rady” i nie zwariować?

Znasz to uczucie? Siedzisz na rodzinnym obiedzie, wyciągasz pen lub zerkasz na sensor, a w powietrzu nagle gęstnieje atmosfera. Ciotka odkłada widelec, sąsiad przy stoliku obok zawiesza wzrok na Twoim talerzu i wjeżdża ono… Cukrzycowe Bingo.

„A możesz to jeść?”, „Moja babcia też to miała i piła morwę białą…”, „Ooo, ale ty chyba nie masz tej gorszej cukrzycy?”.

Gdybyśmy dostawali złotówkę za każdą taką „dobrą radę”, prawdopodobnie stać by nas było na dożywotni zapas sensorów i prywatną wyspę na Pacyfiku. Niestety, zamiast gotówki, dostajemy darmowy skok ciśnienia.

Słowa potrafią boleć, drażnić i wywoływać poczucie winy. Ale zamiast po raz setny tłumaczyć różnicę między typem 1 a typem 2, albo dusić w sobie frustrację, możemy zrobić coś lepszego. Zagrać w tę grę na własnych warunkach – z dystansem i humorem.

Oto najpopularniejsze hasła z naszego cukrzycowego bingo i gotowy przewodnik, jak na nie reagować, żeby uratować swoje zdrowie psychiczne.

Pole 1: „A Ty możesz to jeść?”

Klasyka gatunku. Pada zazwyczaj w momencie, gdy nakładasz sobie na talerz cokolwiek, co nie jest liściem sałaty ani czystą wodą. Ukryty podtekst: „Właśnie cię przyłapałem na powolnym samobójstwie”.

• Co myślisz w duchu: „Nie, nie mogę. Jem to wyłącznie po to, żeby zrobić ci na złość”.
• Jak reagować z humorem:
  • „Mogę jeść wszystko, pod warunkiem, że trafia do moich ust, a nie do oka. Kwestia dobrej koordynacji rąk!”
  • „Jasne! Mój lekarz powiedział, że jeśli policzę na to insulinę, to mogę zjeść nawet ten talerz, ale ciasto smakuje po prostu lepiej”.

Pole 2: „Moja babcia piła morwę białą i jej przeszło”

(W wersjach alternatywnych: napar z pokrzywy, cynamon, woda z octem jabłkowym albo tajemnicze zioła od szeptuchy). To królestwo domorosłych uzdrawiaczy, którzy przewlekłą chorobę autoimmunologiczną lub metaboliczną potrafią wyleczyć zawartością szafki z przyprawami.

• Co myślisz w duchu: „To niesamowite, że medycyna rozwija się od stuleci, a wystarczyło pójść do zielarskiego”.
• Jak reagować z humorem:
  • „O, super! A czy ta morwa działa też na spłatę kredytu? Bo jeśli tak, to biorę w hurtowych ilościach”.
  • „Też słyszałem o morwie! Niestety moja cukrzyca jest wyjątkowo uparta i preferuje nowoczesną biotechnologię zamiast ogrodnictwa”.

Pole 3: „Wyglądasz zbyt dobrze / szczupło na cukrzycę”

Mit, że cukrzyca dotyka tylko starszych, otyłych ludzi, ma się świetnie. Dla wielu osób młody, aktywny człowiek z cukrzycą to błąd w matrixie.

• Co myślisz w duchu: „Dzięki, to zasługa insuliny, a nie filtrów z Instagrama”.
• Jak reagować z humorem:
  • „Wiem, prawda? Cukrzyca ma świetny marketing, ale w rzeczywistości to po prostu ciężka praca na pełen etat, tylko bez pensji”.
  • „To przez ten cały sport, który muszę uprawiać, żeby spalać niespodziewane cukry. Cukrzyca to mój osobisty, dość rygorystyczny trener personalny”.

Pole 4: „To od tego, że jadłeś za dużo słodyczy w dzieciństwie?”

Kolejny bolesny stereotyp, który wrzuca wszystkich do jednego worka z napisem: „Sam jesteś sobie winien”. Szczególnie bolesny dla osób z typem 1, gdzie układ odpornościowy po prostu podjął złą decyzję i zniszczył komórki beta.

• Co myślisz w duchu: „Tak, zjadłem jedną czekoladę za dużo w 2012 roku i oto efekt”.
• Jak reagować z humorem:
  • „Gdyby cukrzyca była od słodyczy, połowa tego kraju miałaby już własne pompy insulinowe. To po prostu loteria, a ja widocznie miałem szczęśliwy los!”
  • „Nie, moja trzustka po prostu przeszła na wcześniejszą emeryturę. Uznała, że popracowała już wystarczająco i teraz ja muszę robić za nią”.

Pole 5: „Ojej, współczuję ci… ja bym chyba umarł, gdybym musiał się tak kłuć”

Wypowiadane z grobową miną, jakby rozmówca właśnie składał kondolencje. Zamiast wsparcia, dostajemy dawkę dramatyzmu, której wcale nie potrzebujemy.

• Co myślisz w duchu: „Spoiler alert: nie umarłbyś. Człowiek przyzwyczaja się do wszystkiego, co pozwala mu żyć”.
• Jak reagować z humorem:
  • „Spokojnie, igły są tak małe, że komary w lecie robią mi większą krzywdę. Poza tym, bycie częściowo cyborgiem z sensorem na ramieniu ma swój unikalny klimat!”
  • „Nie jest tak źle. Dzięki temu mam idealną wymówkę, żeby legalnie nosić w torbie ostre przedmioty i nikt mnie o nic nie podejrzewa”.

Dlaczego warto wybrać humor zamiast frustracji?

Większość ludzi nie mówi tych rzeczy ze złośliwości. Mówią je z niewiedzy, czasem z niezręczności, a najczęściej z autentycznej (choć źle ulokowanej) chęci pomocy. Edukowanie całego świata bywa potwornie męczące. Ile razy można tłumaczyć, czym różni się hipoglikemia od hiperglikemii?

Humor i dystans to nasza tarcza obronna. Kiedy odpowiadasz żartem:

1. Rozbrajasz bombę – ucinasz niezręczną dyskusję bez wchodzenia w konflikt.
2. Zdejmujesz z siebie ciężar – nie pozwalasz, by czyjeś słowa zepsuły Ci humor na resztę dnia.
3. Uczysz otoczenie – paradoksalnie, dowcipna riposta zapada w pamięć lepiej niż długi wykład medyczny.

Następnym razem, gdy usłyszysz „złotą radę”, wyobraź sobie, że właśnie skreślasz kolejne pole w swoim wewnętrznym Cukrzycowym Bingo. Uśmiechnij się, weź głęboki oddech i rzuć ripostą, która pokaże, że to Ty rządzisz swoją chorobą, a nie ona Tobą.

A jakie jest Wasze „ulubione” hasło, które słyszycie od znajomych lub rodziny? Podzielcie się w komentarzach – stwórzmy wspólnie drugą część naszego bingo!