UWAGA! Wszystkie poniższe narzędzia mają charakter wyłączni poglądowy i pomocniczy. Trzeba być świadomym ich działania, żeby ich używać, szczególnie w kwestii dawki insuliny. Autor nie ponosi odpowiedzialności za nieprawidłowe używanie tych narzędzi, a w przypadku wątpliwości, decyzje terapeutyczne powinny być zawsze konsultowane z lekarzem.
Kalkulator Dawki Insuliny
WYJAŚNIENIA NA DOLE STRONY!
Pomocnik Obliczania Wymienników
(WW i WBT dla produktów z UE)
Wpisz wartości dla produktów z posiłku, aby automatycznie zsumować WW i WBT.
| Produkt (opcjonalnie) | Węg. (g/100g) | Biał. (g/100g) | Tłuszcz (g/100g) | Waga (g) | Wynik (WW / WBT) |
|---|---|---|---|---|---|
| 0.0 WW 0.0 WBT |
|||||
| 0.0 WW 0.0 WBT |
|||||
| 0.0 WW 0.0 WBT |
|||||
| 0.0 WW 0.0 WBT |
|||||
| 0.0 WW 0.0 WBT |
Błonnik
1. Kiedy NIE odliczasz błonnika?
Zasada: Gdy wartość na opakowaniu to już czyste węglowodany przyswajalne.
- Polskie i europejskie etykiety sklepowe – w Europie prawo nakazuje producentom podawać węglowodany już po odjęciu błonnika. Liczbę z wiersza „Węglowodany” bierzesz w całości.
- Polskie tabele kaloryczne i bazy danych – jeśli w nagłówku kolumny widnieje napis „Węglowodany przyswajalne”.
2. Kiedy MUSISZ odliczyć błonnik?
Zasada: Gdy podana wartość to węglowodany całkowite (ogółem).
- Produkty z USA / Kanady – na ich etykietach (Nutrition Facts) pozycja „Total Carbohydrate” zawiera w sobie błonnik. Musisz go odjąć, aby poznać węglowodany netto.
- Popularne aplikacje na telefon – aplikacje takie jak MyFitnessPal, FatSecret czy Yazio bardzo często korzystają z amerykańskich baz danych. Jeśli widzisz, że produkt ma np. sporo błonnika, a węglowodany wyglądają podejrzanie wysoko – odejmij go.
- Zagraniczne lub starsze bazy danych – wszędzie tam, gdzie kolumna nazywa się „Węglowodany ogółem” lub „Total Carbs”.
Prosty test ściągawki (dla polskich etykiet):
Jeśli na opakowaniu chleba w Polsce widzisz:
- Węglowodany: 40 g
- Błonnik: 6 g
W pole „Węglowodany ogółem” swojego pomocnika wpisujesz 40, a w pole „Błonnik” wpisujesz 0. Kalkulator policzy WW z wartości 40 g, co jest w 100% poprawne dla realiów europejskich.
Warzywa i błonnik
Kwestia warzyw w diecie diabetyka to jeden z najbardziej mitologizowanych tematów, ale zasada – zarówno jeśli chodzi o błonnik, jak i o to, czy w ogóle liczyć je do WW – jest bardzo logiczna.
Tutaj kluczowe są dwie zasady: rodzaj warzywa oraz wielkość porcji.
1. Warzywa niskowęglowodanowe (tzw. "zielone" i wodniste)
To większość warzyw rosnących nad ziemią: ogórki, pomidory, rzodkiewki, sałata, szpinak, brokuły, kalafior, cukinia, papryka czy szparagi.
- Jak liczyć błonnik? Jeśli sprawdzasz ich wartości w polskich tabelach, nie odejmujesz błonnika, bo podane tam węglowodany to już węglowodany przyswajalne (zwykle zaledwie 2–4 g w 100 g warzywa).
- Czy w ogóle liczyć je do WW? W tradycyjnej szkole diabetologicznej przyjmuje się zasadę, że tych warzyw w standardowych porcjach (np. do 100-150 g) w ogóle nie wlicza się do bolusa posiłkowego. Zawierają tak mało węglowodanów i tak dużo błonnika oraz wody, że ich wpływ na glikemię jest znikomy.
- Wyjątek: Jeśli zjadasz ich bardzo dużo na raz (np. całą miskę sałaty, pół kilo brokułów czy litr zupy krem z cukinii), wtedy sumaryczna ilość węglowodanów przyswajalnych urośnie i warto je wpisać do kalkulatora (wpisując błonnik jako 0, jeśli dane masz z polskich tabel).
2. Warzywa skrobiowe i strączkowe (Wymagające dokładnego liczenia)
To warzywa, które zawierają spore ilości węglowodanów złożonych (skrobi). Zaliczamy tu: ziemniaki, bataty, kukurydzę, groszek zielony, fasolę, soczewicę, ciecierzycę, a także gotowaną marchew i gotowane buraki (gotowanie podnosi ich indeks glikemiczny i ułatwia wchłanianie cukrów).
- Jak liczyć błonnik? Dokładnie tak samo jak przy chlebie czy makaronie – korzystając z polskich źródeł/etykiet, w kalkulator wpisujesz wartość z rubryki "Węglowodany", a błonnik ustawiasz na 0.
- Czy w ogóle liczyć je do WW? Tak, bezwzględnie i w każdej ilości. Ziemniaki czy strączki potrafią gwałtownie i na długo podbić poziom cukru, dlatego zawsze muszą być dokładnie zważone i uwzględnione w dawce insuliny.
Wyjątek od reguły: Warzywa strączkowe a WBT
Warzywa strączkowe (fasola, groch, soczewica) to wyjątkowa grupa. Oprócz węglowodanów (WW) zawierają bardzo dużo białka.
Gdy wrzucisz je do swojego nowego Pomocnika i wpiszesz wartości dla np. ugotowanej fasoli, zauważysz, że kalkulator oprócz sporej liczby WW pokaże Ci również wartości WBT (Wymienników Białkowo-Tłuszczowych). To bardzo ważne, ponieważ strączki ze względu na białko potrafią podbijać cukier "z opóźnieniem" (nawet 3-5 godzin po posiłku).
Podsumowanie dla użytkownika kalkulatora:
- Ziemniaki, kukurydza, strączki, bataty -> Ważysz i wpisujesz do pomocnika zawsze (błonnik = 0).
- Ogórek, pomidor, sałata, kalafior -> Jeśli jesz normalną porcję do obiadu, możesz je pominąć. Jeśli jesz ich bardzo dużo, wpisz ich wagę i węglowodany (błonnik = 0).
